Gün ışığı
Gün ışığı, biyolojik saatimizi düzenleyen, güne tazelenmiş ve dinlenmiş başlamamız, akşam ise yorgun hissetmememiz için ihtiyacımız olan doğal kaynaktır. Gün ışığı aynı zamanda gün içinde kendimizi iyi hissetmemize ve ruh halimizi dengelememize yardımcı olur. Gün ışığı insan performansına da olumlu etkide bulunur. İsveç'de yapılan bir araştırmaya göre, gün ışığı düzeyinin iyi olduğu bir sınıftaki öğrencilerin konsentrasyon ve çalışma verimliliği, penceresi bulunmayan bir sınıftaki öğrencilere oranla çok daha yüksektir.
İç mekanlardaki gün ışığı; güneş ışığı, aydınlık ve gün ışığı yansımasının bir kombinasyonudur.
Güneş ışığı
- Güneş ışığının direkt pencerelerden içeri doğru yayılarak ışımasıdır.
- Güçlü ışık ve gölge etkisiyle odaya bir karakter kazandırır.
- Özellikle güneşin gökyüzünde daha alçak seviyede olduğu ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde evin içine daha az mikterda ulaşır.
- Bazı durumlarda ise çok güçlü ışık yayılımına neden olacağından gölge sağlama ihtiyacı doğurabilir.
Aydınlık
- Atmosfer tarafından dağıtılan ve yöneltilen gün ışığı parçasıdır. Güneş ışığı ile birlikte ya da tek başına (örn. bulutlu veya kapalı hava şartlarında) varolabilir.
- Odaya yumuşak ve devamlı bir ışık sağlar, ancak pencereden uzaklaştıkça azalacaktır. Yeterli düzeyde gün ışığına ihtiyaç duyulan alanlar için en basit kural, odanın bu alanlarından gökyüzünü görebilmektir.
Gün ışığı yansıması
- Zemin ışığı olarak da adlandırılan bu ışık, gün ışığının komşu binalar, ağaçlar, bahçe, teras... gibi dış yüzeylerden yansımasıdır.
- İç mekanda ışık duvarlar, zemin gibi birçok farklı yüzeyden yansır. Unutulmamalıdır ki koyu renk çerçeve, zemin kaplaması, duvar ve tavanlar oda içinde büyük oranda gün ışığı yansımasının absorbe edilmesine ya da "kaybına" neden olacaktır.
- Bahçe, teras ya da duvardan yansıyan ışık geliş yolunda yüksek oranda zayıflar.
Karanlık ve depresyon
- Mevsimler arasında karanlık seviyesi arttıkça organizmamızın ışık ihtiyacı da artar. Işığın yeterli düzeyde olmadığı zamanlarda vücudumuzun ürettiği mutluluk hormonu serotonin azalmakta, uyku hormonu melatonin artmaktadır. Başka bir deyişle, karanlık kış günlerinde vücudumuz kendini sanki yatağa gider gibi hisseder.
Bazı insanlar ışık eksikliğine karşı o kadar hassastırlar ki kış depresyonu çekerler. Danimarka'daki bir psikiyatri hastanesinde yapılan araştırmaya göre gün ışığı kış depresyonunu büyük ölçüde engellemektedir.